Een hond of kat ontwormen: waarom, hoe vaak en hoe

Darmwormen komen vaak voor en zijn vaak onzichtbaar: een dier kan ze bij zich dragen zonder signalen te tonen, terwijl het zijn omgeving besmet. Spoelwormen (waaronder Toxocara) kunnen ook op de mens worden overgedragen, vooral op jonge kinderen die op de grond spelen. Regelmatig ontwormen beschermt dus zowel het dier als het huishouden.

Deze pagina steunt op de aanbevelingen van ESCCAP Benelux, de Belgisch-Nederlands-Luxemburgse afdeling van ESCCAP Europe, en vult onze algemene gezondheidsgids aan. Ze vermeldt geen enkel merk: de keuze van het product gebeurt met de dierenarts, op basis van leeftijd, gewicht en levenswijze. Uitwendige parasieten hebben ook een link met wormen: vlooien dragen de lintworm over, en teken verdienen aparte aandacht.

De ESCCAP-aanbevelingen geven een eenvoudig richtpunt: een volwassen hond of kat ontwormt u gemiddeld 4 keer per jaar tegen spoelwormen. Dat ritme kan oplopen tot één keer per maand in huishoudens met jonge kinderen of iemand met een minder goed werkend afweersysteem. Er bestaat een alternatief: de ontlasting regelmatig laten onderzoeken en alleen behandelen bij een positief resultaat.

Een belangrijk punt: slechts 1 tot 3 keer per jaar ontwormen biedt onvoldoende bescherming, en om de 3 maanden ontwormen voorkomt een besmetting niet altijd. Als het risico van uw dier niet duidelijk kan worden ingeschat, geldt het richtpunt van minstens 4 keer per jaar.

Jonge dieren worden vaker behandeld, omdat ze al vóór de geboorte of via de moedermelk besmet kunnen zijn.

• Pups: eerste ontworming op de leeftijd van 14 dagen, daarna om de 2 weken tot 2 weken na het spenen.
• Kittens: eerste ontworming op de leeftijd van 21 dagen, daarna om de 2 weken tot 2 weken na het spenen, vervolgens maandelijks tot 6 maanden.
• In beide gevallen moet de moeder tegelijk worden behandeld.

Het precieze ritme hangt af van de blootstelling van het dier. Een hond die jaagt, prooien of rauw vlees eet, of een kat die veel buiten komt, heeft een intensievere bescherming nodig, vooral tegen lintwormen (behandeling aanbevolen minstens 4 keer per jaar bij risicodieren). ESCCAP raadt voeding op basis van rauw vlees trouwens af.

De tabel hieronder vat de belangrijkste richtpunten samen.

Deze frequenties zijn algemene richtpunten. Het precieze plan bespreekt u met de dierenarts, die rekening houdt met de levenswijze, de leeftijd en de regio.

Veel besmette dieren tonen niets. Sommige signalen kunnen toch op wormen wijzen: een opgezwollen buik bij een jong dier, gewichtsverlies ondanks een goede eetlust, zachte ontlasting of diarree, een doffe vacht, of kleine witte segmentjes (zoals rijstkorrels) bij de anus. Die signalen volstaan niet om een diagnose te stellen: alleen een onderzoek door de dierenarts (en eventueel een ontlastingsonderzoek) kan de betrokken parasiet identificeren.

Wormeitjes besmetten de omgeving, en ontwormen beschermt niet tegen een nieuwe besmetting. De goede praktijken van ESCCAP: de uitwerpselen meteen oprapen tijdens de wandeling en dagelijks in de tuin, de handen wassen na het aanraken van het dier of de grond, zandbakken afdekken, en uitwerpselen nooit op de composthoop gooien. Deze gewoontes beschermen vooral kinderen.

Wormen zelf zijn zelden een onmiddellijke spoedsituatie, maar hun gevolgen kunnen dat wel zijn. Raadpleeg zonder te wachten als uw dier een erg opgezwollen en pijnlijke buik heeft, diarree met bloed, herhaaldelijk braken, duidelijke sloomheid, of als het gaat om een pup of kitten die snel verzwakt. Deze pagina vervangt niet het advies van een dierenarts.