FIV en FeLV bij de kat: begrijpen, screenen en leven met een drager

Ze worden vaak samen genoemd, maar ze lijken niet op elkaar:

• FIV (feliene immunodeficiëntievirus) verzwakt geleidelijk de afweer van de kat. Het wordt vooral overgedragen via een diepe beet bij gevechten, via speeksel of bloed.
• FeLV (feliene leukemievirus) kan bloedarmoede, tumoren en een verzwakte afweer veroorzaken. Het wordt overgedragen via nauw contact: speeksel (gevechten, likken, elkaar wassen, gedeelde eetbakjes), dekking, of van de moeder op de kittens.

FeLV is buiten het lichaam van de kat erg fragiel: het overleeft maar kort in de omgeving. Deze pagina vult onze algemene gezondheidsgids aan.

FIV wordt vooral overgedragen tussen katten die vechten: niet-gecastreerde katers die buiten komen, lopen het grootste risico. Het risico is klein tussen binnenkatten die goed met elkaar opschieten, want het simpelweg delen van een eetbakje of kattenbak volstaat meestal niet. FIV treft alleen katten en wordt noch op de mens noch op andere diersoorten overgedragen.

FeLV daarentegen wordt overgedragen via nauwe en langdurige contacten (elkaar likken, eetbakjes, kattenbak). Omdat het in België circuleert, raden de veterinaire richtlijnen aan om tegen FeLV te vaccineren bij alle kittens en bij oudere katten die buiten komen.

In beide gevallen vermindert de sterilisatie van de kat de agressiviteit en dus het risico op overdracht via een beet.

De screening gebeurt via een eenvoudige bloedafname, vaak gecombineerd voor beide virussen: men zoekt antistoffen tegen FIV en het antigeen van FeLV. De goede momenten om te screenen:

• bij de adoptie van een nieuwe kat, voor u ze bij de andere katten introduceert;
• regelmatig voor katten die buiten komen en kunnen vechten;
• voor een vaccinatie tegen FeLV (men controleert of de kat nog geen drager is).

De dierenarts interpreteert het resultaat: een positieve test kan een bevestiging vereisen, en het resultaat wordt anders gelezen naargelang de leeftijd en de voorgeschiedenis van de kat.

Een persistent besmette kat kan vele jaren een normaal leven leiden, op voorwaarde van een goede veterinaire opvolging. De FIV-infectie evolueert traag: de tijd voor een gevorderd stadium kan 5 tot 10 jaar bedragen, en veel katten sterven aan iets heel anders.

De goede reflexen voor een drager:

• hem binnen houden (om hem te beschermen en te vermijden dat hij het virus overdraagt);
• hem regelmatig door de dierenarts laten opvolgen en elke infectie snel behandelen;
• kwalitatieve voeding en een omgeving zonder stress;
• hem laten castreren of steriliseren om gevechten te verminderen.

Een FIV-positieve kat kan vaak samenleven met rustige, gecastreerde katten, zonder agressief contact. Bij FeLV is het delicate: de dierenarts adviseert de veiligste aanpak.

In tegenstelling tot FIV (geen vaccin beschikbaar in België), bestaat er een vaccin tegen FeLV. De basisvaccinatie gebeurt vanaf 8 tot 9 weken, in 2 injecties met 3 tot 4 weken tussenpauze, daarna een essentiële eerste herhaling op één jaar. Vervolgens gebeuren de herhalingen elk jaar of om de 3 jaar naargelang het risico (om de 2 tot 3 jaar voor een binnenkat met laag risico). Men controleert de status van de kat voor men vaccineert. Niesziekte en leukemie behoren tot de essentiële vaccins van de kat: zie ook niesziekte bij de kat en de prijs van vaccins.

Een kat die drager is van FIV of FeLV, moet nauwgezet worden opgevolgd, want zijn afweer is fragiel. Raadpleeg snel bij koorts, verlies van eetlust, ontstoken tandvlees, aanhoudende diarree of elke wonde die niet geneest. Een moeilijke ademhaling is een spoedgeval: bel de dierenarts van wacht. Deze pagina vervangt niet het advies van een dierenarts.